Mercedes-Benz motorlarında triger kayışı yerine zincir kullanılır. Zincir teorik olarak motor ömrü boyunca dayanacak şekilde tasarlanır; pratikte ise yağ bakımı aksatılan, kısa mesafe kullanılan veya yanlış onaylı yağ konulan motorlarda 120 bin kilometreden itibaren uzamaya başlar.
Uzayan zincir kam mili zamanlamasını kaydırır. Motor önce sadece soğukta ses yapar, ardından rölantide titreşim ve güç kaybı başlar, arıza hafızasına kam mili konum sapması kodları düşer. Bu aşamada müdahale edilirse işlem bir zincir ve gergi seti yenilemesidir. Ertelendiğinde ise zincir atlar; subaplar pistona vurur ve iş silindir kapağı ile piston değişimine kadar uzar.
OM651 dizel, M271 ve M272 benzinli motorlar bu konuda en çok bilinen örneklerdir. Ancak arızanın motor tipiyle değil bakım geçmişiyle ilgisi olduğunu söylemek daha doğru olur: düzenli ve doğru yağ görmüş bir motorda zincir çok daha uzun ömürlüdür.
Hangi belirtilerde bu işlem gerekir?
- Soğuk çalıştırmada 2-5 saniye süren metalik tıkırtı veya hırıltı
- Rölantide düzensiz çalışma ve titreşim
- Motor arıza lambasının yanması, kam mili konum sapması kodları
- Devir yükselirken gecikme ve genel güç kaybı
- Zamanla sesin motor ısındıktan sonra da devam etmesi
Zincir uzaması nasıl ölçülür?
Zincir uzamasını sesle tahmin etmiyoruz. Diagnostik cihazla kam mili ile krank mili arasındaki açı sapmasını canlı veri üzerinden okuyoruz. Fabrika toleransı dışına çıkan sapma, zincir uzamasının ölçülebilir kanıtıdır.
İkinci adımda gergi ünitesini sökerek pistonun çıkış miktarını kontrol ediyoruz. Gergi sonuna kadar açılmışsa zincir boyu artmış demektir. Üçüncü olarak kapak açıldığında zincir kılavuz rayları ve dişlilerin aşınma izlerine bakıyoruz; kılavuzlarda derin iz varsa zincir tek başına değiştirilmez, set olarak yenilenir.
Değişim sırasında neler yapılır?
Zincir seti işi, motorun zamanlamasına doğrudan dokunduğu için tek bir hata affetmez. Bu yüzden işlemi üretici prosedürüne göre, sabitleme aparatlarıyla yapıyoruz.
- Zincir, gergi ünitesi, kılavuz rayları ve gerektiğinde dişlilerin set hâlinde yenilenmesi
- Kam mili ve krank mili sabitleme aparatlarıyla zamanlamanın kilitlenmesi
- Kapak contası ve sızdırmazlık elemanlarının yenilenmesi
- Yağ pompası zinciri ve gergisinin kontrolü
- Kam faz düzenleyicinin (aktüatör) kirlenme ve boşluk kontrolü
- İşlem sonrası adaptasyon, kod silme ve yol testiyle doğrulama
Zincir değişimi ertelenirse ne olur?
Zincirin atlaması ani gerçekleşir ve genellikle yüksek devirde ya da soğuk çalıştırma anında olur. Subaplar pistona vurduğunda silindir kapağı, subaplar, itici ve çoğu zaman pistonlar zarar görür.
Bu noktadan sonra maliyet, zamanında yapılmış bir zincir seti işleminin birkaç katına çıkar ve araç servis dışında bir hafta yerine haftalarca kalır. Soğuktaki tıkırtı için ertelemeyi hiçbir koşulda önermiyoruz; teşhis için 30-45 dakikalık bir ölçüm yeterlidir.
Fiyatı belirleyen kalemler
Telefonda verilen rakamlar her zaman tahminidir. Bağlayıcı fiyat, aracınız incelenip ölçüm yapıldıktan sonra yazılı teklifle oluşur. Bu işlemde maliyeti belirleyen başlıca kalemler şunlardır:
- 01Motor tipi ve zincirin motorun ön ya da arka tarafında olması
- 02Yalnızca gergi mi, komple set mi (zincir, kılavuz, dişli) yenileneceği
- 03Orijinal veya OE üretici (Iwis, Febi) parça tercihi
- 04Silindir kapağının sökülmesinin gerekip gerekmemesi
- 05Kam faz düzenleyicinin de değişmesi gerekip gerekmediği
Sık yapılan hatalar
- Sesi görmezden gelip aracı uzun yola çıkarmak
- Sadece gergiyi değiştirip uzamış zinciri yerinde bırakmak
- Kılavuz raylarını kontrol etmeden zinciri yenilemek
- Zamanlamayı sabitleme aparatı kullanmadan göz kararı ayarlamak
- İşlem sonrası adaptasyon ve yol testi yapmamak