Turbo şarj ünitesi, egzoz gazının enerjisiyle dakikada yüz binlerce devir dönen bir parçadır. Bu hızda ayakta kalabilmesinin tek yolu, yatakların kesintisiz ve temiz yağ görmesidir. Turbo arızalarında bulduğumuz kök nedenin çoğu bu yağlama zincirinde bir kopukluktur.
İkinci sık neden, değişken geometri (VNT) kanatçıklarının kurumlanmasıdır. Özellikle kısa mesafe kullanılan dizel araçlarda egzoz kurumu kanatçıkların hareketini kısıtlar; turbo ya basınç üretemez ya da aşırı basınç yapar. Her iki durumda da motor arıza lambası yanar ve araç acil moda geçebilir.
Turbo şikâyetlerinde önce ölçüm yapıyoruz: şarj basıncı canlı verisi, aktüatör hareket testi, mil boşluğu kontrolü ve emme hattında kaçak testi. Bu ölçümler turbonun gerçekten bitip bitmediğini, yoksa sorunun bir hortum, sensör veya kurumdan mı kaynaklandığını net gösterir.
Hangi belirtilerde bu işlem gerekir?
- Hızlanmada belirgin güç kaybı, aracın çekmemesi
- Egzozdan mavi (yağ) veya siyah (zengin karışım) duman
- Turbodan gelen ıslık, siren veya metalik sürtünme sesi
- Motor yağının hızlı azalması
- Acil moda geçiş ve şarj basıncı arıza kodları
- Rölantide düzensizlik ve gecikmeli tepki
Turbo gerçekten bitti mi?
Turbo değişimi pahalı bir işlemdir; bu yüzden karar vermeden önce eleme yapıyoruz. Şarj basıncı düşükse önce emme hattında kaçak arıyoruz: çatlamış bir intercooler hortumu ya da gevşek bir kelepçe, turbo arızasıyla birebir aynı belirtileri verir.
Ardından VNT aktüatörünün hareketini test ediyor, kanatçıkların serbest çalışıp çalışmadığını kontrol ediyoruz. Kurum kaynaklı sıkışmalarda çoğu zaman turbo sökülüp temizlenerek ve aktüatör kalibre edilerek sorun çözülür.
Son adımda turbo mil boşluğunu ölçüyoruz. Eksenel ve radyal boşluk toleransın dışındaysa ve kompresör çarkında temas izi varsa turbo yenilenmelidir. Bu noktada rapor ve fotoğrafla birlikte size gösteriyoruz.
Turbo değişiminde atlanmaması gerekenler
Yeni turboyu takıp göndermek, aynı arızayı birkaç bin kilometre sonra geri getirmenin en kısa yoludur. Turbonun ömrünü belirleyen şey, çevresindeki koşullardır.
- Yağ besleme hattının temizlenmesi veya yenilenmesi
- Yağ dönüş hattının tıkanıklık kontrolü
- Motor yağı ve filtresinin mutlaka yenilenmesi
- Intercooler içinde biriken yağın temizlenmesi
- Emme hattı, hortum ve kelepçelerin kontrolü
- Hava filtresinin yenilenmesi
- VNT aktüatörünün kalibrasyonu ve ilk çalıştırmada rölantide yağlamanın beklenmesi
Turbo ömrünü uzatmak için
Turbolu bir aracı uzun yol veya sert kullanım sonrası hemen kontak kapatarak durdurmayın. Bir dakika rölantide bekletmek, turbonun soğuk yağla yavaşlayarak durmasını sağlar. Sıcak turboda yağ hattı içinde kalan yağ yanarak kok oluşturur ve hattı tıkar.
İkinci olarak yağ bakımını aksatmayın ve doğru onaylı yağ kullanın. Turbo arızalarında en sık gördüğümüz ortak nokta, geciktirilmiş yağ değişimidir.
Fiyatı belirleyen kalemler
Telefonda verilen rakamlar her zaman tahminidir. Bağlayıcı fiyat, aracınız incelenip ölçüm yapıldıktan sonra yazılı teklifle oluşur. Bu işlemde maliyeti belirleyen başlıca kalemler şunlardır:
- 01Turbonun yenilenmesi mi yoksa revizyonu mu tercih edildiği
- 02Orijinal, OE üretici (Garrett, BorgWarner) veya revizyonlu ünite seçimi
- 03Turbonun motordaki konumu ve söküm zorluğu
- 04Yağ hattı, intercooler temizliği gibi ek işlemler
- 05VNT aktüatör kalibrasyonu ve gerekiyorsa kodlama
Sık yapılan hatalar
- Emme hattı kaçak testi yapmadan turboyu suçlamak
- Yeni turbo takıp yağ hattını temizlememek
- Turbo değişiminde motor yağını yenilememek
- İntercooler içindeki yağı boşaltmadan aracı teslim etmek
- Sert kullanım sonrası motoru rölantide bekletmeden kapatmak